Weblog Hans van Rijsse

In het epicentrum van de aardbeving in China vormt een team van Chinese zendamateurs het enige contact met het rampgebied. Officiële instanties vragen dan ook om de ingestelde noodfrequenties op de 20 en 40 meter amateurbanden vrij te houden, te weten:

7050 KHz
7060 KHz
14270 KHz

In een wereld waarin we blindelings vertrouwen op moderne communicatiemiddelen blijkt het altijd weer de zendamateur te zijn die zelfs onder de moeilijkste omstandigheden nog verbindingen met de buitenwereld kan leggen.

Tot ieders verbazing overleefde de UHF repeater in Chengdu de aardbeving en wordt nu als lokale noodfrequentie gebruikt. Een groep van 200 zendamateurs is onderweg naar Wenchuan, een stad in het epicentrum van de beving, om ook daar noodverbindingen op te zetten.

De nieuwe zonnevlekkencyclus, nummer 24, is onderweg en gaat pieken in 2012. Who cares? Even een kleine selectie: wetenschappers, mensen van de NASA, defensie, weerkundigen, telefoon- en internetproviders, elektriciteitsbedrijven en zendamateurs.

Dat de zon sproetjes krijgt is normaal; elke 11 jaar is het weer zover. De daarmee gepaard gaande toename van magnetische  stormen, wat in vroeger tijden niemand kon boeien, is nu een gevaar voor alle moderne communicatiemiddelen. Al in 2006 voorspelde UCAR dat cyclus 24 tussen de 30% en 50% krachtiger zal zijn dan de vorige cyclus. Trafo’s van energiecentrales fikken dan uit, satellieten gaan kapot of raken uit hun baan en de Amerikanen kunnen niemand meer bespioneren. Kortom: een recept voor totale chaos.

We hoeven niet eens ver terug in de tijd om de gevolgen te zien. Een compleet energienet in Canada ging op 13 maart 1989 volledig plat dankzij zo’n storm, waarbij een enorme trafo volledig uitfikte. Zes miljoen mensen zaten meer dan negen uur zonder stroom. De zwaarste zonnestorm waarvan gegevens en gevolgen bekend zijn, dateert uit 1859. De storm was zo hevig dat marconisten onder stroom kwamen te staan, telegraafpapier (nee, niet de krant) in brand vloog en er noorderlichten te zien waren tot in Hawaii.

Geniet er dus nog maar van, van de beschikbaarheid van 230 volt, tv, radio, telefoon en internet. Straks worden we weer teruggeworpen in het stenen tijdperk. Niks telebankieren, online een verzekering afsluiten, dure 0900 service nummers bellen en door mooie mobieltjes lullen.

De astronauten in het ISS worden gebakken en gebraden, @Home is niet meer thuis, KPN sluit je niet meer aan en je LiveBox is dood. Een pluspuntje: voor UPC klanten verandert er niets.

Investeren in papierfabrieken, in louche bedrijven die het regenwoud kappen en het opkopen van postzegelfabrieken wordt straks de trend. De cursus Dorpsomroeper van het LOI wordt de hit van het jaar en postduiven worden op grote schaal gefokt.

N.B. We gaan dus in 2012 domweg allemaal dood, maar ik probeer dat met behulp van deze positieve berichtgeving een beetje te verdoezelen.

Gisteravond merkten zendamateurs in onder andere Almere, Amersfoort en Utrecht op hetzelfde tijdstip drie flinke dips in het lichtnet op. Op dat moment kon men slecht gissen naar de oorzaak.

Nu blijkt dat een Apache helicopter tegen een hoogspanningsmast gevlogen is, waardoor zeker 50.000 gezinnen in de Tieler- en Bommelerwaard zonder stroom zitten. Omdat de hoogspanningsmast moeilijk is te bereiken zijn soldaten van de genie ingezet.

Het is een trieste tijd voor zendamateurs, want we zitten midden in het zonnevlekkenminmum. Om een beetje knappe verbindingen te maken, is van van belang dat de zon wat sproetjes heeft.

Volgens de NASA duurt het nog zeker tot maart 2008 voordat we weer leuke propagaties kunnen verwachten.

Om de stille tijd door te komen heb ik een eindtrap afgebouwd die een leuk vermogen kan leveren. Er waren maar twee problemen: hoe voed ik het ding en hoe kan ik zien hoeveel vermogen ik uit het ding stamp?

Met het NUON heb ik inmiddels een overeenkomst gesloten. Ik mag zoveel uit het net trekken als ik wil, in ruil voor wat reclame. Mocht een en ander toch nog teveel kosten, dan verhaalt men dat op de eigenaren van illegale wietplantages. Gewoon een kwestie van iets hoger inschatten.

Gelukkig had een bevriende zendamateur nog een leuke meter liggen. De schaal hebben we meteen van mijn callsign voorzien.

Omdat hij net uitgebreid gegeten had, vervolgens klem raakte onder schrikkeldraad en om de twee seconden ‘gezapt’ werd.

(Met dank aan VK4HAM)

Het is een jaarlijks terugkerend fenomeen, de JOTA (Jamboree On The Air). Als zendamateur had ik nog nooit aan meedaan aan deze typische padvinderactiviteit, maar toen Roel PE1RF aan mij vroeg om de club te versterken heb ik voor de verandering eens “ja” gezegd. Ik had er weinig vertrouwen in en achtte de kans op een grote desillusie groot. Moderne kinderen zijn van de MSN generatie en zitten liever achter de computer dan achter de microfoon.

Dat bleek 100% mee te vallen. De Osbornegroep uit Biddinghuizen doet niet aan JOTI (Jomboree On The Internet). Chatten kunnen ze thuis het hele jaar door, zo meent men. Een waarheid als een koe. Na wat uitleg mochten de kids achter de microfoon plaatsnemen. De jongsten hielden het bij luisteren. Grappig, het zijn allemaal kwekjes, maar stop ze een microfoon onder de neus en ze worden stil…

De scouts hadden een prachtige mast van 28 meter hoog in elkaar gesleuteld, een schitterende plek voor een aantal antennes. Antenne’s en transceivers hadden we trouwens in overvloed, waardoor we op alle frequenties tussen 80 meter en 70 cm konden uitkomen. Even een paar foto’s:

Tegelijk op meerdere banden werken: filters noodzakelijk!


Luisteren, luisteren en nog eens luisteren


Hallo Japan, ik ben het! Hallo?


De jongste deelneemster aan JOTA 2007


Het neerhalen van de masten


Ik ben een meisje, maar een rotary dipool slopen kan ik best


Stomme coax. Ik haat coax.

In totaal hebben we meer dan 325 verbindingen gelogd. Al met al vond ik het een groot succes en zeker voor herhaling vatbaar!

De inmiddels bekende website CQ3meter.nl heeft een forum aangemaakt voor oude (en nieuwe) 3 meter amateurs.

Als er nog nieuwe 3 meter jongens bestaan, tenminste….

Vroeger kwam je nog wel eens weg met in beslagname, nu bedraagt de boete minimaal € 1100. Wie kan dat nou ophoesten?

For an English version of this article: click here.

Om allerlei redenen wilde het er maar niet van komen, dat drukken van QSL kaarten. Ik zocht dan ook naar manieren om het schrijven, verwerken en verzenden van QSL kaaren eenvoudiger te maken. De eerste mogelijkheid was het gebruik van eQSL.cc (link), een volledig elektronisch QSL systeem. Het werkt, het werkt snel, maar er zijn relatief weinig amateurs die eQSL gebruiken of accepteren.

Recent kwam GlobalQSL (link) in beeld. Dit is geen eQSL look-a-like, je QSL kaarten worden op een goede kwaliteit karton gedrukt en zijn aan beide zijden in full color. Voor $82 (iets minder dan €60) kun je 1000 QSL kaarten laten drukken en (via de bureau’s) laten verzenden.

Na de aanmeldprocedure kun je een ontwerpprogramma downloaden. Het maken van een eigen ontwerp kost wat tijd en experimenteren, maar is niet overdreven ingewikkeld. Eenmaal tevreden, dan kun je het ontwerp naar de GlobalQSL server uploaden.

Je kunt je verbindingen handmatig invoeren of ze in ADIF formaat uploaden. Meerdere verbindingen (tot een maximum van vijf) met hetzelfde station worden op één kaart afgedrukt, wat tijd, geld en kaarten scheelt.

Voordelen (tot zover):

• Eenvoudig, spaart veel tijd uit
• Redelijk geprijsd
• Echte kaarten
• Prijs is inclusief verzenden (bureau)
• Meerdere onwerpen en/of call signs mogelijk

Nadelen (tot zover):

• Traag. QSL kaarten worden niet direct afgedrukt en verzonden, dat gebeurt pas als er 2000 verbindingen zijn ingevoerd, of wanneer er twee maanden zijn verstreken. (*)

Als je een fanatieke DX’er of contester bent, dan is 2000 verbindingen geen enkel probleem. Een ‘normale’ zendamateur echter doet daar een jaar of meer over. QSL bureau’s staan niet bepaald bekend om hun snelheid en twee maanden extra vertraging helpt niet echt. Misschien zou die termijn verkort kunnen worden naar een maand?

Ik heb ook 100 blanco kaarten besteld. Ik ben benieuwd hoe snel die afgedrukt en bezorgd worden. Ik houd jullie op de hoogte.

(*) Update  van GlobalQSL.com: de kaarten worden niet geteld per persoon of call sign, maar per bureau. Als er 2000 kaarten voor een bepaald bureau binnen zijn - en die kunnen dus van honderden andere call signs afkomstig zijn - dan worden ze geprint en verstuurd. Het valt dus mee!

Ik ben een zendamateur en een Yaesu fan. Logisch dus dat ik, tijdens een zoektocht naar een frequentieteller, ook eens keek naar tweedehandsjes op veilingsites als Marktplaats, 2dehands en Speurders. En zowaar, er was een frequentieteller van Yaesu te koop. Ene meneer Henselling uit Veendam heeft er eentje in de ‘aanbieding’.

Het is een oud beestje en voldoet technisch absoluut niet aan de normen van vandaag, maar zou prima in de verzameling passen. Bij het zien van de prijs echter brak het zweet me uit. 135 euro voor een museumstuk? Da’s 35 euro meer dan een hagelnieuwe ’state of the art’ frequentieteller….

Ik heb eens even gekeken naar wat zo’n ding gewoonlijk tweedehands opbrengt. Universal Radio, een zeer bekende winkel in de USA, durfde er ternauwernood 20 dollar voor te vragen. Omgerekend in euro’s komt dat neer op € 14,33.

Tweedehands prijzen, je blijft lachen.

Steeds meer apparatuur kan via draadloze systemen met elkaar verbonden worden. Vooral de toepassing Wi-Fi (Wireless Fidelity) heeft een grote vlucht genomen. Naarmate meer mensen gebruik begonnen te maken van deze systemen, nam het aantal klachten over storing toe. Niet alleen bleken draadloze routers van buren elkaar te kunnen beïnvloeden, maar ook andere apparatuur die op dezelfde frequentie werkt kan tot slechte of onbetrouwbare verbindingen leiden.

Kanalen
Veel draadloze apparatuur werkt in de 2.4 GHz band. Wi-Fi systemen hebben geen exclusief recht op deze band, maar moeten die delen met andere apparatuur. Dat kunnen draadloze weerstations zijn, “TV-Link” systemen, afstandbedieningen voor huiselijke verlichting of DECT telefoons.

Om te voorkomen dat alle apparatuur op dezelfde frequentie zit - en elkaar stoort - is de band onderverdeeld in kanalen. Elk kanaal heeft een andere frequentie. Het gewenste kanaal waar een apparaat op werkt kan via de computer of een schakelaartje worden ingesteld. Voor de 2.4 GHz band zijn de volgende kanalen afgesproken:

Kanaal 01 - 2412 MHz
Kanaal 02 - 2417 MHz
Kanaal 03 - 2422 MHz
Kanaal 04 - 2427 MHz
Kanaal 05 - 2432 MHz
Kanaal 06 - 2437 MHz
Kanaal 07 - 2442 MHz
Kanaal 08 - 2447 MHz
Kanaal 09 - 2452 MHz
Kanaal 10 - 2457 MHz
Kanaal 11 - 2462 MHz
Kanaal 12 - 2484 MHz (alleen in Japan)

Aha, simpel: in geval van storing verander je gewoon het kanaal, nietwaar? Bijna goed. Het principe klopt weliswaar, maar afhankelijk van de toepassing spelen meer zaken een rol.

Bandbreedte versus kanaalraster
De kanalen die in de 2.4 GHz band zijn afgesproken zijn elkaar overlappende kanalen. Het kanaalraster is 5 MHz, oftewel: de kanalen liggen precies 5 MHz uit elkaar. Voor smalbandige toepassingen is dat voldoende. Een TV-Link daarentegen, die zowel audio (in stereo), video als infrarood signalen heen en weer stuurt, gebruikt veel meer bandbreedte dan die 5 MHz. Soms tientallen! Resultaat: een router op kanaal 11 en een TV-Link op kanaal 10 instellen lost niets op.

Elkaar niet overlappende kanalen
Er zijn gelukkig kanalen die, ongeacht de toepassing, elkaar niet overlappen: kanaal 1, 6 en 11. Als er in huis zowel breed- als smalbandige toepassingen in gebruik zijn, dan bereik je de beste resultaten als je:

1. Het aantal 2.4 GHz systemen beperkt tot drie stuks
2. Gebruik maakt van kanalen 1, 6 en 11
3. Goed nadenkt over de fysieke locatie van de individuele zenders
4. Afspraken maakt met je buren over de te gebruiken kanalen.

Bij een aantal huishoudens heb ik dit systeem met succes toegepast. Ik kan geen garanties geven dat dit systeem bij iedereen en onder alle omstandigheden hetzelfde resultaat oplevert, maar het is het proberen waard.